C4H10-bütan
Bütan (C₄H₁₀), LPG'nin ana bileşenlerinden biri olup enerji, soğutma ve kimya sektörlerinde yaygın kullanılan renksiz ve yanıcı bir gazdır.
Bütan (C₄H₁₀) – Özellikleri, Kullanım Alanları ve Güvenlik Bilgileri
Kimyasal Formül: C₄H₁₀
Yapı Türleri:
- n-Bütan: Düz zincirli yapı
- izo-Bütan: Dallanmış zincirli yapı (izomer)
Kimyasal Sınıf: Alkan – Doymuş hidrokarbon
Fiziksel Hâli: Renksiz, kokusuz, yanıcı gaz (ticari amaçla kokulandırılır)
Kimyasal Özellikler:
- Kaynama noktası: –0.5°C (n-bütan), –11.7°C (izo-bütan)
- Erime noktası: –138°C
- Yoğunluk: Havadakinden daha ağırdır; düşük alanlarda birikebilir
- Basınç altında sıvılaştırılabilir ve genellikle sıvı halde taşınır
- Hava ile geniş patlama aralığı oluşturur
Bütanın Kullanım Alanları:
-
Enerji ve Yakıt Sektörü:
- LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) bileşenidir (genellikle propan ile karıştırılır)
- Evsel ısıtma sistemleri, kamp ocakları ve sanayi fırınlarında yakıt olarak kullanılır
-
Soğutucu ve Aerosol Sistemleri:
- Bütan ve izo-bütan, CFC içermeyen çevre dostu itici gazlar olarak kullanılır
- Buzdolapları ve sprey sistemlerinde alternatif çözümdür
-
Kimya ve Petrokimya Sektörü:
- Etilen, bütadien ve diğer organik bileşiklerin üretiminde ara madde
- Katalitik kırma ve gaz fazı reaksiyonlarında hammadde
-
Kullanıldığı Sektörler:
- Enerji ve yakıt sistemleri
- Soğutma ve aerosol teknolojileri
-
Güvenlik ve Tehlike Bilgileri:
❗ Yüksek oranda yanıcı ve patlayıcıdır
❗ Gaz sızıntısı durumunda boğucu ortam oluşturabilir
✅ Sızdırmaz tanklar, gaz dedektörleri ve alevsiz alanlar ile güvenli kullanım sağlanmalıdır
✅ Depolama alanlarında statik elektriğe karşı önlem alınmalıdır - Kimya ve petrokimya endüstrisi
- Ambalaj ve sprey sistemleri